Februarikou

Gemiddeld is februari niet de koudste maand van de winter. Toch worden in deze maand vaak de laagste temperaturen gemeten. Iedereen kent vast wel de uitdrukking: Als de dagen lengen, gaan de nachten strengen. Deze uitdrukking komt vaak voor in het midden van februari. Met een gemiddelde temperatuur van 2,5 graden, is het in de periode van 11-20 februari in De Bilt kouder dan in de laatste 10 dagen van januari (3,6 graden), en de eerste 10 dagen van februari (3,1 graden).

In relatief veel winters is het rond het midden van februari koud. Op 16 februari 1956 werd in Uithuizermeeden een temperatuur gemeten van –26,8 graden. Het was het record van februari en het was tevens bijna de laagste temperatuur ooit gemeten in ons land. Het record staat op –27,4 graden en dat werd gemeten op 27 januari 1942 in Winterswijk.

1956 is een voorbeeld van een winter die pas in februari op  gang kwam. De ijskoude februari werd voorafgegaan door een zachte december en een normale januarimaand. De Siberische kou werd op 31 januari aangevoerd door een stormachtige oostenwind. Een dag later kwam het kwik in De Bilt niet hoger dan –11 graden. Een week later begon één van de ergste koudegolven die ons land ooit heeft getroffen. Er waren plaatsen waar het kwik 17 dagen lang niet boven de –10 uitkwam. In die periode waren er zelfs 5 dagen waarbij het kouder werd dan –15 graden. Er viel bovendien ook nog eens behoorlijk sneeuw, 20 tot 25 cm. De Wadden werden zelfs bedekt door een sneeuwlaag van wel een halve meter.

Als de tweede helft van februari aanbreekt merken we dat de zon meer in kracht gaat toenemen. Ijsdagen komen dan minder vaak voor, maar toch kan het ’s nachts onder de heldere hemel nog behoorlijk afkoelen. 23 februari 1956 noteerde Lelystad een temperatuur van 20,7 graden. Het is geen record voor de laatste dagen van februari. Het record is in Joure. Daar koelde het op 23 februari 1986 af tot –21,5 graden.

De temperatuur op de vliegbasis van Twenthe daalde op 9 februari 1996 tot –21,0 graden. Dat was de laagste temperatuur van die winter en tevens ook van de laatste tien jaar. Dezelfde nacht werd het in Vlissingen niet kouder dan –1,6 graden. Zo’n groot verschil in temperatuur was niet meer voorgekomen sinds 1985. Grote verschillen in temperatuur komen we al gauw tegen in strenge winter waarin er nogal wat plaatselijke verschillen door toedoen van hoeveelheden sneeuw die er liggen en de bewolking die er is. De grootste afkoeling komt voor bij windstil weer onder een heldere hemel en boven een sneeuwdek.